در حالی که جهان در انتظار سوریهای دموکراتیک و عادلانه، پس از بشار اسد بود؛ آنچه امروز در حلب رخ میدهد آزمونی تلخ برای این رؤیاست. شیخ مقصود و اشرفیه، دو محله کُردنشین شهر حلب که چهار روز است زیر یورش نیروهای مسلح وابسته به دولت ترکیه قرار گرفتهاند، محلههایی هستند که دههها نمونهای از همزیستی مسالمتآمیز بودهاند. اکنون اما تحت حمله و محاصرهای غیرانسانی قرار دارند. این خشونت از سوی میلیشیاهای مورد حمایت ترکیه اعمال میشود، اما به نام «دولت جدید سوریه».
در چهار روز گذشته، چهار گروه مسلح حملات خود را آغاز کردهاند که نامشان در پروندههای جنایات جنگی ثبت شده است: تیپ سلطان مراد، تیپ عمشات (سلطان سلیمان شاه)، تیپ حمزه و جنبش نورالدین زنگی؛ همگی دارای سابقه و در فهرستهای سیاه بینالمللیاند.
آمریکا در سال ۲۰۲۳ دو مورد از این گروهها و رهبرانشان را بهعنوان سازمانهای تروریستی شناسایی کرد. سازمان ملل متحد نیز اسناد متعددی از نقض حقوق بشر توسط آنان ثبت کرده است: قتلهای هدفمند، کشتارهای نژادی، خشونت جنسی علیه اقلیتها و غارت سیستماتیک در عفرین و منبج.
این نیروهای مسلح تنها بهطور اسمی بخشی از ارتش جدید سوریهاند. در واقعیت، آنها دارایی سیاسی ترکیه محسوب میشوند؛ حقوقشان از آنکارا پرداخت میشود، آموزششان در ترکیه انجام میگیرد و فرماندهانشان میهمان مقامات ترک هستند.
ممانعت از رسیدن دارو، غذا و سوخت به دهها هزار نفر ـ از جمله کودکان و سالمندان ـ نه فقط سیاستی غیرانسانی، بلکه بر اساس حقوق بینالملل، جنایت جنگی است. محاصره ابزاری برای نابودی جریان زندگی و تحقیر مردمی است که تنها «جرمشان» کُرد بودن است.
شیخ مقصود و اشرفیه سالها نمونهای از همزیستی مسالمتآمیز در منطقهای آکنده از تنشهای قومی و مذهبی بودهاند. در دوران نبرد حلب، این محلهها درهای خود را به روی دهها هزار آواره عرب و ترکمان گشودند. اکنون آن روحیه انسانی با محاصره پاسخ داده میشود.
آنچه در حلب جریان دارد، نمونهای آشکار از بدترین شکل قدرتورزی دولت جدید سوریه و دولت ترکیه است؛ هر دو با تأمین سلاح و نیروهای مسلح در این جنایت سهیماند. این سیاستی حسابشده و آگاهانه است: قربانی کردن مردم کُرد، و در عین حال شستن دستهای خونآلود خود. سکوت در برابر این ستم، به معنای مشارکت در آن است.
چند مطالبه فوری باید بیدرنگ اجرا شود:
محاصره شیخ مقصود و اشرفیه فوراً برداشته شود.
تمامی حملات نظامی علیه غیرنظامیان این دو محله متوقف گردد.
کریدور انسانی برای ارسال کمکهای دارویی و غذایی باز شود.
پس از تحقق این مطالبات اولیه، باید تحقیقات مستقل بینالمللی درباره جنایات جنگی انجام گیرد و عاملان آن بر اساس حقوق بینالملل محاکمه شوند.
انتشار سلاح و حمایت از میلیشیاهای ثبتشده بهعنوان گروههای تروریستی متوقف گردد و فشار سیاسی و اقتصادی بر ترکیه برای قطع حمایت از این گروهها اعمال شود.
شیخ مقصود و اشرفیه تنها دو نقطه روی نقشه جغرافیا نیستند؛ آنها نماد اراده برای زندگی و دفاع از کرامت انسانی در دل آتشاند. هر بار که میلیشیایی خیابانی را میبندد، هر بار که کودکی از گرسنگی جان میدهد، هر بار که بیماری به دارو دسترسی پیدا نمیکند، جهان ما یک گام دیگر از انسانیت دور میشود.
بر اساس گزارشی از رویترز، همین گروهها در سال گذشته در کشتار علویان و دروزیها نیز مشارکت داشتهاند. آنچه امروز در سوریه میگذرد نشان میدهد که میلیشیاهای وابسته به ترکیه خارج از حاکمیت دولت دمشق عمل میکنند؛ چرا که حمایت لجستیکی و مالیشان از آنکارا تأمین میشود و بیش از آنکه نیرویی از ارتش سوریه باشند، همچون داراییهای ترکیه با آنها رفتار میشود.
شهر حلب به همان اندازه که زیر سلطه نیروهای احمد شرع قرار دارد، تحت نفوذ نیروهای وابسته به دولت ترکیه نیز هست. به این معنا که این محاصره، تصمیم مشترک دو دولت و شکلی از همدستی سیاسی است.
محاصرهای که مانع ورود دارو، غذا و سوخت به منطقهای مملو از کودکان و سالمندان میشود، جنایت جنگی است. شیخ مقصود و اشرفیه تنها دو محله در شهر حلب نیستند، بلکه نماد پاسداری از زندگی و اراده مردم کُرد این شهر بهشمار میآیند.
